40.000 Yıl Önce Asya’da Gelişmiş Tekneler İnşa Edilmiş

Filipinler ve Adalar Güneydoğu Asya’sındaki topluluklar, on binlerce yıl önce karmaşık tekneler inşa etmiş ve denizcilikte ustalaşmış olabilir.

Filipinler ve Güneydoğu Asya Adalarının eski halkları, Macellan, Zheng He ve hatta Polinezyalılardan binlerce yıl önce sofistike tekneler inşa etmiş ve denizcilikte ustalaşmış olabilir.

Ateneo de Manila Üniversitesi araştırmacıları Riczar Fuentes ve Alfred Pawlik, Journal of Archaeological Science dergisinde yayımlanan makalelerinde, Paleolitik Çağ’da teknolojik ilerlemenin yalnızca Avrupa ve Afrika’da ortaya çıktığı yönündeki yaygın görüşe meydan okuyorlar.

Araştırmacılar, Güneydoğu Asya Adaları bölgesinin hiçbir zaman Asya anakarasıyla kara köprüleri veya buz tabakalarıyla bağlantılı olmadığını, fakat yine de erken insan yerleşimine dair kanıtlar sunduğunu belirtiyor. Bu toplulukların böylesine cesur okyanus geçişlerini nasıl başardığı hala büyük bir gizem, çünkü tekneler için kullanılan ahşap ve lif gibi organik malzemeler arkeolojik kayıtlarda nadiren korunuyor.

(İlgili: Homo sapiens, 86.000 Yıl Önce Güneydoğu Asya’daydı)

Ancak Filipinler, Endonezya ve Doğu Timor’daki arkeolojik alanlar, eski denizcilerin daha sonraki medeniyetlerle kıyaslanabilecek bir teknolojik gelişmişliğe sahip olduğuna dair güçlü kanıtlar sunuyor.

Bu bölgelerde 40.000 yıl öncesine kadar uzanan taş aletler üzerinde yapılan mikroskobik analizler, özellikle teknelerin yapımında ve açık deniz balıkçılığında kullanılan ip, ağ ve bağların üretimi için bitki liflerinin işlendiğine dair açık izler taşıyor.

Mindoro ve Doğu Timor’daki arkeolojik alanlarda ayrıca ton balığı ve köpekbalıkları gibi derin okyanus balıklarının kalıntılarıyla birlikte olta kancaları, zıpkın uçları ve ağ ağırlıkları gibi balıkçılık ekipmanları bulundu.

Araştırmacılar, “Bu alanlarda büyük yırtıcı açık deniz balıklarının kalıntılarının bulunması, ileri düzeyde denizcilik kapasitesine ve bu balık türlerinin göç rotaları ile mevsimsel hareketleri hakkında bilgiye sahip olunduğunu gösteriyor” diyor. Öte yandan, balıkçılık ekipmanlarının keşfi, “deniz canlılarını avlamak için güçlü ve iyi işlenmiş halat ve balıkçılık hatlarına duyulan ihtiyacı” ortaya koyuyor.

Bu bulgular, eski denizcilerin organik kompozit malzemelerden yapılmış, bitki bazlı halatlarla birleştirilen sofistike tekneler inşa ettiklerini ve aynı halat teknolojisini açık deniz balıkçılığında da kullandıklarını düşündürüyor.

Eğer bu doğruysa, Güneydoğu Asya Adalarındaki tarihöncesi göçlerin basit bambu salı üzerinde sürüklenen ilkel denizciler tarafından değil, geniş mesafelere ve derin sular üzerindeki uzak adalara ulaşma bilgisi ve teknolojisine sahip, son derece yetenekli denizciler tarafından gerçekleştirildiği anlamına gelir.

Occidental Mindoro’daki Ilin Adası’nda yıllarca süren saha çalışmaları, araştırmacıları bu konuyu daha derinlemesine düşünmeye ve hipotezlerini test etmeye yönlendirdi. Cebu Üniversitesi’nden gemi inşa mühendisleriyle iş birliği yapan ekip, yakın zaman önce First Long-Distance Open-Sea Watercrafts (FLOW) Projesini başlattı. Bu projede, geçmişte kullanılmış olabilecek hammaddeleri test etmek ve ölçekli deniz aracı modelleri tasarlayıp denemek amaçlanıyor.

Tarih öncesi Güneydoğu Asya Adalarında böylesine gelişmiş bir denizcilik teknolojisinin varlığı, erken dönem Filipin topluluklarının ve komşularının yenilikçiliğini vurguluyor. Bu bilgi birikimi, bölgenin on binlerce yıl önce bir teknoloji merkezi haline gelmesine katkıda bulunmuş ve günümüzde hala canlılığını koruyan denizcilik geleneklerinin temelini oluşturmuş olabilir.

Ateneo de Manila University. 21 Şubat 2025.

Makale: Fuentes, R., & Pawlik, A. (2025). Testing the waters: Plant working and seafaring in Pleistocene Wallacea. Journal of Archaeological Science: Reports, 62, 105020.