1100 Yıllık Yenikapı Batığının Kopyası Denize İndirildi

İstanbul Arkeoloji Müzeleri Başkanlığı’nca gerçekleştirilen Yenikapı kurtarma kazıları kapsamında Theodosius Limanı’nda bulunan ve replikası yapılan “Yenikapı 12” gemisi suya indi.

Yenikapı 12 gemisinin kopyası denize indi. F: İstanbul Arkeoloji Müzeleri

Yenikapı 12’nin tanıtımına İstanbul Üniversitesi Yenikapı Batıkları Projesi Başkanı Prof. Dr. Ufuk Kocabaş, Yenikapı Kurtarma Kazıları Başkanı ve İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürü Zeynep Kızıltan, RMK Marine Tersanesi Yat Bölümü Müdürü Özgür Numan, İstanbul Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Sedat Murat, İstanbul Üniversitesi öğrencileri ve tersane işcileri katıldı.

İstanbul Üniversitesi Yenikapı Batıkları Projesi Başkanı Prof. Dr. Ufuk Kocabaş, Yenikapı 12 replikasına ilişkin yaptığı açıklamada, Yenikapı 12 batığının Yenikapı kurtarma kazılarında bulunan 37 batık gemiden biri olduğunu belirtti.

Deneysel arkeoloji ile yeniden yapılan tekne, yapımında kullanılan aletlerle, ustasının ağacı işlemesinden başlayarak, tekneyi oluştururken izlediği kurulum sırası ve inşa yöntemine sadık kalarak tekrardan inşa edildi. Yapım süreci baştan sona kaydedilen teknenin inşa sürecinin belgelenerek kitap haline getirilmesi planlanıyor.

İLGİLİ: Yenikapı’da Bulunan Batığın Kopyası Yapıldı

Yenikapı 12’nin taşıdığı yükle gün ışığına çıkarıldığını dile getiren Kocabaş, şu bilgileri verdi:

“İlk incelemelerini yaptığımız, doktorasını üstlendiğimiz batıklarımızdan olması açısından da özel. İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nin daveti ve destekleriyle bu çalışmanın içine bulunduk. Bu doktora tezi bittikten sonra bir Avrupa Birliği projesinde bu çalışmamıza fon bulduk ve batığın tekrar tıpkısını yaparak canlandırmaya karar verdik. ‘O dönemin gemiciliği ve denizciliği nasıldı?’ bunu daha iyi anlayabilmek için bu çalışmayı sürdürdük. Avrupa Birliği çalışması olan LİMEN ‘Ege’den Karadeniz’e Kültürel Limanlar’ başlıklı projede sağladığımız bu fonla çalışmalara başladık. RMK Marine tersanesinde bu geminin inşaası gerçekleşti. Bugün de denize indiyoruz.”

Kocabaş, ilk seyirden sonra geminin İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde sergileneceğini, 2018’de Marsilya’da düzenlenecek 15. Uluslararası Gemi ve Tekne Arkeolojisi Sempozyumu kapsamında ikinci yolcuğunu yapacağını söyledi.

kargosuyla birlikte bulunan Yenikapı 12.

İLGİLİ: İstanbul’un Geçmişi: Yenikapı Kazılarından Neler Öğrendik?

Yenikapı 12

Yenikapı’da 2004’te başlayan kazılarda binlerce eserin yanında 37 ahşap tekne ve gemi kalıntısı bulunmuştu. MS 5. ve 10. yüzyıllar arasına tarihlenen teknelerin “dünyanın en büyük batık gemi koleksiyonu” kabul ediliyor. Dönemin teknolojisini içeren ve toplu halde bulunan Yenikapı batıklarının, oldukça sağlam durumda günümüze ulaştığı belirtiliyor.

Yenikapı arkeolojik kazılarında gün yüzüne çıkarılan 37 batıktan biri olan “Yenikapı 12” adı verilen teknenin Orta Çağa ait olduğu ve 9,64 metre uzunluğunda, 2,60 metre genişliğinde olduğu tahmin ediliyor.

Yenikapı 12 gemisinin kopyası denize indi. F: İstanbul Arkeoloji Müzeleri

Yenikapı 12 adlı tekne, amfora yükünün yanısıra gövde elemanlarının çoğunun dağılmadan, orijinal yerlerinde günümüze ulaşmış olması nedeniyle biçimi, tasarımı ve döneminin gemi inşa teknolojisi hakkında eşsiz bilgileri barındırıyor. Yenikapı 12’nin, MS 9. yüzyılda denizlerde seyreden, tek direkli ve Latin yelkenli küçük bir ticaret teknesi olduğunu belirtiliyor. Kargo taşıması için tasarlanmış ve inşa edilmiş olan teknenin gövdesi fazla yük alabilmek için düz dipli ve kavisli karinaya sahip. Düz dipli gövde yapısı, sığ limanlara ve koylara kolayca girebilmesini sağlıyor. Baş kısmının daha geniş inşa edilmesi ise teknenin güçlü dalgalarda kullanılma kabiliyetini artırmasını sağlıyor.

9. yüzyıla tarihlenen geminin mutfak bölümünde maltız ve kaplar vardı. İçindeki bir sepette ise zeytin ve vişne çekirdekleri gün yüzüne çıktı. Bu çekirdekler aynı zamanda geminin muhtemelen yaz aylarında battığını işaret ediyor.

İLGİLİ:  Karşılaştırmalı Marmaray Kazısı ve Roma Metro Kazısı

AA