900 Yıllık Katedralde Taş Ustasının Gizli Portresi Bulundu

Bir sanat tarihçinin Santiago de Compostela’daki katedralle ilgili özenli çalışması sırasında bir Ortaçağ şakası ortaya çıktı.

12. yüzyılın başlarında dünyanın en büyük katedrallerinden birinin içine oyulmuş erkek figürü bir Ortaçağ şakasıydı, ancak şimdiye kadar kimse onun varlığını bilmiyordu. Bu erkek figürü, yüzyıllar boyunca İspanya’nın kuzeybatısındaki Galiçya’daki Santiago de Compostela’ya uzun hac yolculuğu yapan milyonlarca hacı tarafından fark edilmedi. Figür, her biri yukarıya doğru yükselen oymalı yeşilliklerle süslenmiş, arasında gizlendiği sütunlardan birinin tepesinden onlara doğru bakıyordu.

Şimdi ise aslında figürün asla görülür olmasının istenmediği, çünkü 12. yüzyılda katedralde çalışan bir taş ustasının otoportresi olduğunu düşünen İngiliz bir sanat bilimcisi tarafından keşfedildi.

(Mısır Portresindeki Küpelerin Benzeri Bulgaristan’da Keşfedildi)

Dr. Jennifer Alexander, “Bunu Ortaçağa özgü binalarda buluyorsunuz. Genellikle başka bir taş ustasının onları bulabileceği karanlık köşelerdedirler. Bu seferki figür binanın içinde ve bir taş ustasının görebileceği yükseklikteydi. Ayrıca sade olan bir dizi sütun başının arasına gizlenmişti.

“Bu, bizi ve figürü oyan kişi arasındaki büyüleyici bir bağlantıdır. Figür sanki binada çalışan insanlar tarafından, görmemiz için tasarlanmış gibi. Elbette, bu taş ustasının fark edilmek için büyük ihtimalle bu kadar uzun süre beklemesi gerekeceği hakkında hiçbir fikri yoktu.”

Bu tür sanatkarların üstün yeteneklerine rağmen onların kimliği bilinmiyordu bu yüzden isimleri tarihe karıştı. Bu, bir taş ustasının eserini imzalamaya en yaklaştığı durumdu.

Warwick Üniversitesi’nde sanat tarihi okuyan Alexander, Ortaçağ döneminin büyük kiliselerinin ve katedrallerinin mimari tarihinde uzman Kendisi, UNESCO Dünya Mirası olan Santiago de Compostela katedralinin karmaşık bir araştırmasını yaparken bu keşfi yaptı.

Önemi, katedralin içinde bulunan havari St James’in mezarına ulaşmak için bu kadar uzun mesafe boyunca hac yolculuğu olan Camino ile olan ilişkisinde yatıyor. Öyle ki sadece 2019’da şehre gelen resmi hacı sayısı 350.000 civarındaydı.

Mevcut binanın yapımına 11. yüzyılın sonlarında başladı, daha sonra eklemeler yapıldı ve bina, Romanesk mimarisinin bir başyapıtı oldu.

Alexander, Galiçya bölgesel hükümeti tarafından finanse edilen bir projede inşaat sırasını belirlemek için taş analizi yapıyordu. Zeminin yaklaşık 13 metre yukarısındaki sütunların başlarını incelerken, bu küçük figür ortaya çıktı.

“Sanki hayatı buna bağlıymış gibi, sütun başının ortasında asılı duran güzel bir adam görüntüsüydü. Figür, onları granit içinde yere serdikleri birbirinin aynısı bir dizi sütun başlıklarının arasındaydı. Birdenbire aralarında farklı olan bir tane vardı. Yani adamın kendisinin olduğunu düşünüyoruz.

“Sütunun başından çıkıyor ve ona bağlı duruyor. Sanki onu yutuyormuş gibi. “

Yaklaşık 30 cm yüksekliğindeki oyma figür beline kadar tasvir edilmişti. Alexander, “Hoş bir gülümsemesi var, kendinden memnun gözüküyor. Muhteşem bir şekilde oyulmuş ve güçlü bir şekilde karakterize edilmiş bir yüze sahip.” diyor.

Ortaçağ taş ustaları, zanaatlarını, taş kesme ticaretinde ya da kapıların ve diğer açıklıkların etrafında karmaşık kalıplar oluşturmak için şablonlar kullanarak onları eğiten çıraklık eğitimi yoluyla öğrendiler. En umut verici taş ustaları, plan tasarlayabilmek ve inşaat alanlarını yönetebilmek için geometri öğreniyordu.

Alexander, “Bu taş ustaları, aynı zamanda mühendislik, malzeme teminatı, işe alma ve din adamlarının veya soyluların kıdemli bir üyesi olabilecek patronla uğraşmaktan da sorumlu oldukları için birçok beceriye sahip olmalıydı.” diyor.

Bu tür zanaatkarların yüzyıllar boyunca, yakın zamanlara kadar kimlikleri belirsiz kaldı. “20. yüzyılda Liverpool katedralini inşa ederken, binada çalışan zanaatkarların listelerini yayınladılar ve taş ustalarından hiç bahsetmediler. Yani bunlar isimsiz dahilerdi.”

The Guardian. 1 Kasım 2020.