Antik Mısır Oyun Parçası Daha Sonra Kolyeye Dönüştürülmüş

Antik bir Mısır masa oyunu parçası, yüzyıllar sonra Sudan’da göz alıcı bir altın ve ametist kolye ucuna dönüştürülmüş.

1987 yılında Cleveland Sanat Müzesi, altın bir taban üzerinde babunlarla süslenmiş, ametistten oyulmuş aslan başını betimleyen sıradışı bir kolye ucu teslim aldı. Ancak parçanın bir bölümü diğerinden çok daha eskiydi ve başlangıçta bir oyun parçası olarak oyulmuştu.

Aslan başı kolye ucu, 3.500 yıl öncesine uzanan bir Antik Mısır değerli taşından yapılmıştı. Ardından yaklaşık 2.700 yıl önce Sudan’daki bir zanaatkâr, büyülü bir dini nesne yaratmak amacıyla çok daha eski olan bu Mısır taşını oturan sekiz babundan oluşan yeni bir metal çerçeveye yerleştirdi.

Mor ametist ile altın çerçeve, eşsiz bir kombinasyon. Aslan, oyuncuların piyonlarını 30 kareden oluşan bir tahta üzerinde hareket ettirdiği antik Mısır oyunu senet’te bulunan parçalara benziyor. 1996 yılında eser üzerinde yürütülen bir çalışmaya göre ametist büyük olasılıkla Yeni Krallık dönemine (yaklaşık MÖ 1.550 ila 1.070) ait. Altın çerçeve ise çok daha sonra, büyük olasılıkla Nubia’nın dini merkezi olarak kullanılan kasabanın adıyla anılan Napata döneminde (yaklaşık MÖ 750 ila 300) eklendi.

(İlgili: Antik Mısırlılar İçin Dans, Günlük Hayatın Önemli Bir Parçasıydı)

Eski taş oymaların yeniden kullanımı, bugünkü güney Mısır ve kuzey Sudan topraklarında yaşayan antik Nubialılar arasında yaygın bir pratikti. MÖ 1. binyılın başlarında Nubia hükümdarları kendilerini II. Ramses’in (MÖ 1.279 ila 1.213 arasında hüküm sürdü) torunları olarak görüyor ve Mısır bağlantılarını göstermek amacıyla yarı değerli taşları yeni altın çerçeveler içinde yeniden kullanıp uyarlıyordu. Daha sonraki Kush kralları döneminde (yaklaşık MÖ 712 ila 664) bu pratik, hükümdarların Mısır geleneklerini kendi kültürlerine dahil etmesiyle Napata’da sürdürüldü.

Hem aslan hem de babun, Kush dininde kutsaldı. Aslan, devleti korumakla görevlendirilmiş, güneş tanrısı Ra ile birleşerek güçlü yaratıcı tanrı Amun-Ra olarak bilinen Amun ile ilişkilendiriliyordu. Babunlar ise Güneş ve Ay ile bağlantılıydı ve çoğunlukla kollarını kaldırmış biçimde betimlenirdi. Bu kolye ucunda babunlar, Amun’un temsilini yukarı kaldırıyor.

Aslan başı kolye ucu, cenaze hediyesi olarak değil, yaşarken takılmak üzere tasarlanmıştı. Bu eser, antik Nubialıların Mısır yadigârlarını akıllıca kullanarak yeni ve dini açıdan yüklü takılar yarattığını açıkça ortaya koyuyor.