Bu İskelet, Binlerce Yıl Arayla Yaşamış 7 Farklı Kişiye Ait Çıktı

Belçika’da bulunan ve tek bir kişiye ait olduğu düşünülen bir iskeletin, binlerce yıl arayla yaşamış en az yedi kişiden oluştuğu ortaya çıktı.

Belçika’nın Pommerœul kentindeki büyük bir Gallo-Roma kasabasında 1970’lerde yapılan kazılarda 76 kremasyon (yakarak gömme) gömüt ve daha garip bir gömüt bulundu. Çevredeki yerleşime ve iskeletin üzerinde bulunan bir eşyaya dayanarak mezar alanının Roma dönemine, MS 2. ila 3. yüzyıla ait olduğu düşünülüyordu. Bununla birlikte, olağandışı yönleri de vardı.

Ekip, makalelerinde “Bu garip mezar, kremasyon mezarlarının olduğu tabakadan daha derin bir stratigrafik katmandan çıkarıldı. Sağ tarafına doğru bükülmüş bir pozisyonda yerleştirilen cesedin düzeni Roma dönemi için alışılmadık olsa da, kafatasının yakınında Roma dönemine ait bir kemik iğnenin bulunması, bunun Gallo-Roma dönemine ait olarak yorumlanmasına yol açmıştı.”

(İlgili: İtalya’da 7.500 Yıllık Kafatası Yığını Bir Ata Kültüne İşaret Ediyor)

Fakat 2019’da yapılan radyokarbon tarihlendirmesi, kremasyon gömütlerin Roma dönemine ait olduğunu, bunun ise binlerce yıl öncesine, Geç Neolitik döneme ait olduğunu ortaya koydu. Bu durum, kalıntıların gömülme şekliyle de uyumluydu. Roma Dönemi’nde sırtüstü gömütler tercih edilirken, bu iskelet Geç Neolitik Dönem’deki gömtülerle daha uyumlu bir şekilde, bacakları bükülmüş bir şekilde sağ tarafı üzerine yatıyordu. Peki Roma dönemi kemik iğnesinin burada ne işi vardı?

Kalıntıları yeniden inceleyen ekip birkaç sürprizle daha karşılaştı. İskeleti oluşturan kemikleri inceleyen araştırmacılar, bunların tek bir iskelet halinde düzenlenmiş en az yedi farklı kişiye ait olduğunu tespit etti.

Ekip, “Her ne kadar hepsi genel olarak Geç Neolitik döneme tarihlense de, bazı unsurların zaman aralıkları örtüşmüyor. Mevcut bulgular, bireylerin en az üç farklı dönemde yaşadığını ve öldüğünü gösteriyor” diyor.

Kemiklerin çoğu Geç Neolitik döneme ait olsa da, kafatasının tarihlendirilmesi kesin değildi. Ancak kafatası üzerinde DNA analizi yapıldı ve yaklaşık 1.800 yıl önce 150 kilometre uzaklıktaki bir Roma mezarlığına gömülen iki kişiyle yakından eşleştiği görüldü. Ceset, binlerce yıl arayla ölen insanlardan biri tarafından bir araya getirilmişti.

Bunun kesin bir sebebini ortaya koymak iyi olurdu ama zamanın bize bıraktığı ipuçları ile bu pek mümkün değil.

Ekip, elde edilen kanıtlara ve diğer benzer gömütlere dayanarak, “Bir olasılık, kompozit ölü gömmenin Gallo-Roma döneminde kremasyonların gömülmesi sırasında bozulmuş olması” önerisinde bulunuyor. “Ya başlangıçta kafatası yoktu ve iskeleti keşfeden Roma topluluğu ‘bireyi’ tamamlamak için bir kafatası ekledi ya da mevcut Neolitik döneme ait kafatasını Roma dönemine ait bir kafatasıyla değiştirdiler.”

Başka bir olasılık ise iskeletin tamamen Roma döneminde, “yeni” bir kafatasından ve Neolitik çağlardan “yerel kaynaklı” kemiklerden bir araya getirilmiş olması. Ancak ekip, ikincisine benzer bir örnek olmaması ve cesedin mezara nasıl yerleştirildiği nedeniyle ilk hipotezi tercih ediyor.

Ekip şu sonuca varıyor: “Kompozit gömütün ilk olarak yerel bir Neolitik grup tarafından bir araya getirildiği ve yaklaşık 2.500 yıl sonra bölgenin Gallo-Roma sakinlerinin gömüyü bozarak ‘restore ettiği’ senaryosu daha olası”

IFL Science. 5 Aralık 2024.

Makale: Veselka, B., Reich, D., Capuzzo, G., Olalde, I., Callan, K., Zalzala, F., … Cattelain, L. (2024). Assembling ancestors: the manipulation of Neolithic and Gallo-Roman skeletal remains at Pommerœul, Belgium. Antiquity, 98(402), 1576–1591.