Galler’deki Kale, Roma ve Keltler Arasındaki Gerginliği Gösteriyor

Galler’de keşfedilen kale muhtemelen birden fazla yapıyı barındırıyordu ve MS birinci ile üçüncü yüzyıllar arasında inşa edilmiş olmalıydı.

Galler’de bir tarım arazisinin altında, yüzlerce askerin barınmış olabileceği bir Roma “mega” kalesinin kalıntıları ortaya çıkarıldı. Yeni bulgu, bu bölgenin daha önce düşünüldüğünden daha fazla tahkim edilmiş olabileceğine dair kanıtlar sunabilir.

Yerel bir arkeolog olan Mark Merrony, Galler’in güneybatısındaki Pembrokeshire bölgesinde kalenin kalıntılarını keşfetti.

Merrony, “Yıllardır Romalıların inşa ettiğini düşündüğüm bir yolu takip ediyordum. Bu yolu birçok kez bisikletle geçtim ve neden sona erdiğini hep merak ettim. Bir şeye 500 kez bakıp hiçbir şey görmeyebilirsiniz. Ama sonra bir aydınlanma anı yaşadım.” diyor.

(İlgili: Bahçe Temizlerken Üzerinde Ogham Yazısı Olan Bir Taş Buldu)

Bu gizemi çözmek için, çiftliğin sahibiyle konuştu ve çiftlik sahibi, aşırı büyümüş tarlaların Romalı yapıların kalıntılarını sakladığı yönündeki Merrony’nin şüphelerini doğruladı. Çiftlik sahibi, toprağın “tamamen levhalar ve taşla dolu” olduğunu ve bu yüzden herhangi bir şey yetiştirmekte zorlandığını açıkladı.

Sahada yapılan araştırmalar, muhtemel kalenin yaklaşık 185’e 155 metre ölçülerinde olduğunu ve birden fazla binayı içerdiğini öne sürdü. Merrony, kalenin birinci ile üçüncü yüzyıllar arasında bir döneme tarihlenebileceğini ve eğimli bir konumda stratejik olarak yerleştirilmiş olduğunu belirtiyor. Bu da o dönemlerde askerlerin aşağıdaki nehir vadisini izlemelerine olanak sağlamış olabilir.

Sahanın düzeni, “klasik bir Roma kalesinin özelliklerini” taşıyor; yuvarlatılmış köşeleri olan bir dikdörtgen şekline sahip ve etrafı hendekler ve toprak setlerle çevrili.

Merrony, “Bir zamanlar burada, muhtemelen bir komutanın evi, bir idari blok, bir kışla bloğu, bir ambar ve 500 kişilik bir garnizonu barındıran binalar sıralanmış olmalı” diyor.

Merrony ayrıca, bir Roma çatı levhası olarak tanımladığı keskin bir taş parçası buldu. Eserin alt yüzeyinde, diğer kiremitlerle “birleştirilecek şekilde” oyulmuş bir çizgi bulundu.

Kale ve levhanın yanı sıra, Merrony başka bir yerde minyatür bir kale olabileceğini düşündüğü bir yapı da ortaya çıkardı.

Merrony, “Yolun yakınındaki küçük bir kale de Romalılara ait görünüyor. Bölge aşırı derecede otlarla kaplanmış durumda ama kale çok iyi korunmuş ve büyük kaleye bir sınırla, muhtemelen bir su kemeriyle bağlı.” diyor.

Merrony, bu kalenin sürpriz olduğunu çünkü bu bölgenin bir zamanlar Kelt Demetae olarak bilinen yerli bir halkın evi olduğunu söylüyor. Uzun süredir bu kabile ile Romalıların “barışçıl ilişkiler” içinde olduklarına inanılıyordu, ancak bu yeni bulgu bu inancı altüst ediyor.

“Keltler’in Roma yanlısı oldukları düşünülüyordu ama şimdi bunun hiç de doğru olduğunu düşünmüyorum” diyor Merrony. Romalıların bu bölgeye “demir yumrukla vurduklarını” düşündüğünü söylüyor.

Bu, Merrony’nin Galler’de Roma yapıları bulduğu ilk sefer değil. 2002 ve 2016 yıllarında, ülkenin farklı bölgelerinde Roma villaları keşfetti ve 2022’de başka bir Roma yolu tespit etti.

King’s College London’da arkeolog ve tarihçi olan Ken Dark, projeye dahil olmamasına rağmen, Galler’in bu kısmında bir kale bulunmasının, Romalılar hakkındaki genel bilgimiz için önemli olduğunu söylüyor. Ancak yapının Romalılarla bağlantılı olup olmadığından emin olmak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğunu düşünüyor.

Dark, “Şu anda eldeki kanıtlar pek güçlü olmasa da, Galler’in güneybatısında büyük bir Roma kalesinin keşfedilmesi, Britanya’daki Romalılar hakkındaki bilgimize önemli bir katkı olacak” diyor.

“Bu nedenle, bu önerinin kesinlikle jeofiziksel araştırmalarla takip edilmesi ve eğer umut verici sonuçlar elde edilirse, muhtemelen sınırlı bir kazıyla değerlendirilmesi gerekiyor.”

Live Science. 3 Eylül 2024.

The Guardian. 2 Ağustos 2024.