Hadrianopolis’te 1.500 Yıllık Bronz İçecek Filtresi Bulundu

Karabük’teki Hadrianopolis Antik Kenti’nde, içecekleri filtrelemek için kullanıldığı düşünülen 5. yüzyıla ait bronz bir obje bulundu.

Geç Kalkolitik, Roma ve Erken Bizans dönemlerinde yerleşim yeri olarak kullanılan Karabük’ün Eskipazar ilçesindeki Hadrianopolis, özellikle hayvan figürlü mozaikleriyle biliniyor ve bu özelliği nedeniyle “Karadeniz’in Zeugması” olarak anılıyor.

Kazı çalışmaları kapsamında antik kentte daha önce iki hamam, iki kilise, bir savunma yapısı, kaya mezarları, iç kale, yer altı kaya yerleşkesi, çeşme, kemerli yapılar, anıtsal kültik niş, sur, villalar ve kutsal alanlar gibi birçok önemli yapı gün yüzüne çıkarılmıştı.

Antik Dönemde Konforlu İçim İçin Kullanılmış

Kazılarda ortaya çıkarılan son buluntu ise 9,2 cm uzunluğunda, üzerinde taşıma halkası bulunan konik bir bronz içecek filtresi oldu. Hadrianopolis kazılarını yürüten Karabük Üniversitesi Arkeoloji Bölümü’nden Doç. Dr. Ersin Çelikbaş, objenin antik dönemde insanların içeceklerini süzmek ve daha konforlu içim sağlamak amacıyla kullanıldığını belirtiyor.

(İlgili: Karabük’te Roma Askerlerinin Oyun Pulları Keşfedildi)

Filtre üzerinde yer alan delikler süzme işlevi görüyordu ve ucundaki taşıma halkası, objenin tek kullanımlık olmadığını gösteriyor.

Çelikbaş, “Bu bronz filtre, antik dönemde insanlar tarafından defalarca kullanılmış. Kullanım sonrası temizlenerek tekrar muhafaza edilmiş” diyor.

Pipetlerin ucuna takılıyordu

Hadrianopolis’in 5. yüzyılda önemli bir tarım merkezi olduğuna belirten Çelikbaş, bölgede o dönemde nar, elma, armut, üzüm gibi meyveler ile arpa ve buğdayın yetiştirildiğini belirtiyor. Yapılan antropolojik çalışmalar, Hadrianopolis halkının hububat tükettiğini ve farklı tarım ürünlerinden çeşitli içecekler ürettiğini gösteriyor.

Kazı başkanı Çelikbaş, bu bronz filtrenin pipet benzeri bir sistemin parçası olduğunu ve bitkisel malzemelerden yapılan pipetlerin ucuna takılarak kullanıldığını söylüyor:

“Antik dönemde saz veya kamıştan yapılan pipetlerin ucuna bu filtre yerleştirilerek içeceklerin daha rahat tüketilmesi sağlanıyordu. Günümüzde plastik pipetler kullanıyoruz, ancak Hadrianopolis halkı bu işlemi bitkisel malzemeler ve bronz filtreler ile çok daha sağlıklı bir şekilde yapıyordu.”

“Antik dönemde insanların içeceklerini içerken posasından içeceği ayırmak için kullandıkları bir obje bu filtre. Pipetlerin ucuna takıyorlar. Bu pipet yaklaşık bir metre uzunluğunda oluyor. Ortaya koydukları bir kabın içerisinden de insanlar hem sohbetlerini yapıyorlar hem de içeceklerini içiyorlar”

Bu bulgu, antik dönemde içecek tüketim kültürü hakkında yeni bilgiler sunarken, Hadrianopolis’in tarım, içecek üretimi ve günlük yaşam pratikleri konusunda önemli ipuçları veriyor.

Roma Askerlerine Ait Oyun Pulları

Geçtiğimiz ay Hadrianopolis antik kentinde, Roma askerlerinin strateji oyunlarında kullanmış olabileceği pullar bulunmuştu.

Disk biçiminde olan bu taşlar üzerinde dört ve sekiz kollu semboller yer alıyordu. Arkeologlar, bu taşların Roma döneminde popüler olan Ludus Latrunculi veya Duodecim Scripta gibi strateji oyunlarında kullanılmış olabileceğini düşünüyor.

Arkeolog Ersin Çelikbaş, “Oyunların askeri stratejiye dayalı olması, bu garnizonun önemini daha da öne çıkarıyor” diyor. Bu keşif, MS 2. yüzyılda inşa edilen Roma kalesinin MS 5. yüzyıla kadar varlığını sürdürdüğünü ve bölgenin uzun süre önemli bir savunma noktası olduğunu gösteriyor.