Hangi Eski Mısır Hanedanı En Uzun Süre Hüküm Sürdü?

MÖ 1550’den MÖ 1292’ye kadar hüküm süren eski Mısır’ın 18. hanedanı en uzun ömürlü olanıydı.

Eski Mısır, binlerce yıl boyunca bir dizi firavun tarafından yönetildi. Tarihçiler bu dönemi, yöneticilerin ya birbirleriyle akraba olduğu ya da gücü bir seleften aldığı hanedanlara ayırdılar.

Peki hangi hanedan en uzun süre hüküm sürdü?

Mısır’ın yaklaşık 250 yıl süren 18. hanedanı, en uzun süreli eski Mısır hanedanıydı. Bilim insanları, yazılı kayıtları ve radyokarbon tarihlerini analiz ederek 18. hanedanın uzunluğunu tahmin edebiliyor.

18. hanedan, MÖ 1550 civarında, firavun Ahmose’nin, bir asırdan fazla bir süre boyunca eski Mısır’ın bir bölümünü yöneten Asya kökenli bir grup olan Hyksos’u kovmasıyla başladı.

(İlgili: Sakkara’da Amun Tapınağı Yöneticisinin Mezarı Bulundu)

Ahmose’yi takip eden hükümdarlar, Mısır’ın kontrol ettiği toprakları büyütecek ve sonunda onu günümüz Sudan’ından şimdiki Suriye’ye uzanan bir imparatorluğa genişletecekti. 18. hanedan hükümdarları arasında, el değmemiş mezarı 1922’de yeniden keşfedilen bir firavun olan Tutankamon da var.

Tarihçiler genellikle Mısır tarihini 30 hanedana ayırıyorlar.

Hollanda’daki Groningen Üniversitesi’nde izotop kronolojisi doçenti olan Michael Dee, “Aslında, Mısır’ın ‘hanedanları’ sadece geçmişe dönük yapılardır” diyor. Dee, yazarların Mısır’ı hanedanlara ayırmaya ancak MÖ 300 civarında başladığını söylüyor. Bir hanedan içindeki birçok firavunun doğrudan bir aile ilişkisi olsa da, bir başka hanedan içindeki firavunların böyle bir ilişkisi olmayabiliyordu.

Columbia Üniversitesi’nde tarih profesörü olan Marc Van De Mieroop, “Hanedanlar, bazı eklemelerle aynı ailenin ardışık üyeleridir. Bu kategorilendirme uygulaması, MÖ 3. yüzyılda Mısır tarihini Yunanca yazan Manetho tarafından uydurulmuştu. 18. hanedan firavunları, çok kısa saltanat süren son ikisi dışında, birbirleriyle akrabaydı.” diyor.

Van De Mieroop, 18. hanedanın Manetho tarafından tanımlanan hanedanların en uzunu olmasına rağmen, Yunan ve Roma egemenliği dönemlerinin daha uzun olduğunu söylüyor.

Mısır’daki Antik Yunan egemenliği MÖ 332’de Büyük İskender’in Mısır’ı fethiyle başladı. Onun fethinden önce bölge eski Persler tarafından kontrol ediliyordu. İskender’in MÖ 323’te ölmesinden sonra imparatorluğu dağıldı ve İskender’in generallerinden biri olan Ptolemaios, Mısır’ın hükümdarı oldu. Ptolemaios’un torunları, MÖ 30’da VII. Kleopatra’nın ölümüne kadar yaklaşık 300 yıl Mısır’ı yönetti.

Kleopatra’nın ölümünden sonra Roma imparatoru Augustus, Mısır’ı bir eyalet olarak Roma İmparatorluğu’na dahil etti. Roma imparatorları Mısır’ı nadiren ziyaret etti, ancak hayatta kalan sanat eserleri onların yine de burada firavun olarak kabul edildiğini gösteriyor.

Batı Roma İmparatorluğu MS 476’da düşerken, Konstantinopolis merkezli Doğu Roma İmparatorluğu (genellikle Bizans İmparatorluğu olarak anılır), MS 646’da Raşidun Halifeliği tarafından ele geçirilene kadar Mısır üzerinde kontrole devam etti.

Live Science. 16 Nisan 2023.