Hattuşa’da Sfenks ve Yaşam Ağacı Tasvirli Fildişi Eser Bulundu

Hattuşa’daki kazılarda Demir Çağına ait, üzerinde sfenks, aslan ve iki yaşam ağacının tasvir edildiği 2.800 yıllık fildişi obje bulundu.

Anadolunun ilk medeniyetlerinden Hititlerin başkenti Çorum’un Boğazkale ilçesinde yer alan Hattuşa Ören Yerinde 1907 yılında başlayan arkeolojik kazılar, Alman Arkeoloji Enstitüsünden Prof. Dr. Andreas Schachner başkanlığında devam ediyor.

2023 yılında Hattuşa’da sürdürülen kazı çalışmalarında, yaklaşık 2.800 yıl öncesine ait olduğu tahmin edilen fildişi bir süsleme parçası ortaya çıkarıldı. Antik kentin Büyük Kale bölgesinin kuzey batı yamacında bulunan eser, Demir Çağı’nın sanat anlayışı hakkında önemli bilgiler verebilir.

Yaklaşık 30 santimetre uzunluğunda, 10 santimetre genişliğindeki fildişi eserin üzerinde, bir sfenks (baş kısmı insan, vücut kısmı hayvan), bir aslan ve iki yaşam ağacı figürü yer alıyor. Figürler sadece uygun ışık altında görülebiliyor.

(İlgili: Hattuşa’da Bulunan Hiyerogliflerin Büyük Bir Kısmı Çözüldü)

Eserin birçok medeniyetin izlerini taşıyan Hattuşa Ören Yeri’ndeki Demir Çağ katmanında bulunduğunu belirten Kazı Başkanı Prof. Dr. Andreas Schachner, bilimsel çalışmaların devam ettiğini söylüyor.

Eserin büyük ihtimalle bir ahşap kutu ya da ahşaptan yapılmış bir mobilyaya süs olarak eklendiğini belirten Schachner, sağ ve sol taraflarının kırık olduğunu, üst ve alt tarafının ise orijinal haliyle korunduğunu söylüyor. “Dolayısıyla daha uzun olduğunu tahmin etmemiz mümkün.” diyor.

Schachner, “Bu eser, Boğazköy için ünik bir eser. İlk kez bu kadar yoğun, bu kadar güzel işlenmiş bir sahne ile süslenmiş bir eserle karşı karşıyayız. Demir Çağ olarak Boğazköy’de çok geniş çaplı kazılar yapıldı ama bu kadar detaylı bir eser karşımıza çıkmadı. Hem sahne hem de kullanılan ikonografi ve üslup açısından onunla Boğazköy’ün kendi döneminde, yani MÖ birinci binde Güneydoğu Anadolu’ya doğru olan ilişkilerini, Güney Batı’ya, Yunanistan’a olan sanatsal ilişkilerini daha iyi ortaya koyabiliyoruz.”

“Böyle bir eser varsa, buranın artık küçük bir kasaba değil, daha önemli, belki bir güç merkezi olduğunu söylememiz de mümkün oluyor. Çünkü önceki yıllardaki bir başka keşif ile değerlendirdiğimizde, karmaşık bir toplumsal yapı mı, yoksa hiyerarşik bir toplumsal yapıya mı işaret ettiğini söylememiz mümkün oluyor. Yavaş yavaş o dönemin toplumsal statüleri hakkında daha iyi bilgi edinmemiz mümkün oluyor.”

Eser üzerindeki bilimsel çalışmalar tamamlandıktan sonra, söz konusu fildişi eser Boğazköy Müzesi’nde sergilenecek.