Irak’ta Assurlara Ait Şarap Presi ve Nadir Kabartmalar Bulundu

Irak’taki arkeologlar, 2.700 yıl önce Asur krallarının yönetiminden kalma büyük ölçekli bir şarap imalathanesi ve anıtsal kraliyet kabartmaları keşfettiler.

Kralların tanrılara dua ettiğini gösteren taş kabartmalar, Irak’ın kuzeyindeki Faida’da, yaklaşık dokuz kilometre uzunluğundaki bir sulama kanalının duvarlarına oyulmuş.

Beş metre genişliğinde ve iki metre boyunda 12 panelden oluşan oymalar, tanrıları, kralları ve kutsal hayvanları tasvir ediyor. Bu oymalar, II. Sargon (MÖ 721-705) ve oğlu Sanherib’in hüküm sürdüğü dönemlere tarihleniyor.

Arkeolog Daniele Morandi Bonacossi, “Irak’ta kaya kabartmaları olan başka yerler de var, ancak hiçbiri bu kadar büyük ve anıtsal değil.” diyor.

(Arkeologlar Irak Çölü’nde 4.000 Yıllık Bir Yerleşim Keşfetti)

Bonacossi, “Sahneler, Asur tanrılarının önünde dua eden Asur kralını temsil ediyor” diyor ve bir aslanın tepesinde tasvir edilen aşk ve savaş tanrıçası İştar da dahil olmak üzere yedi ana tanrının hepsinin görüldüğüne dikkat çekiyor.

Sulama kanalı, tepelerden çiftçilerin tarlalarına su taşımak için kireç taşından oyulmuş ve oymalar, yapımını emreden kralı insanlara hatırlatmak için yapılmış.

Morandi Bonacossi, “Bu sadece dini bir dua sahnesi değildi, aynı zamanda politikti, bir tür propaganda sahnesiydi.” diyor.

“Kral bu şekilde, bölgede yaşayan insanlara bu devasa sulama sistemlerini kendisinin yaptırdığını göstermek istedi, bu yüzden… insanlar bunu hatırlamalı ve sadık kalmalı.”

Yine Duhok yakınlarındaki Khinis’te ekip, MÖ 8. yüzyılın sonlarında veya 7. yüzyılın başlarında Sanherib döneminde ticari şarap yapımında kullanılan beyaz kayaya oyulmuş dev taş havzalar ortaya çıkardı.

Yakın Doğu arkeolojisi profesörü Morandi Bonacossi, “Bu bir tür endüstriyel şarap fabrikasıydı.” diyor ve bunun Irak’taki bu tür ilk keşif olduğunu ekliyor.

“Üzümleri sıkmak ve suyunu çıkarmak için kullanılan ve daha sonra şaraba dönüştürülen 14 birim bulduk.”

Asur döneminden kalan en ünlü oymalardan bazıları, Bağdat’taki Irak Müzesi’nde, Paris’teki Louvre’da ve Londra’daki British Museum’da görülen anıtsal kabartmaların örnekleriyle birlikte efsanevi kanatlı boğalardı.

Irak, dünyanın en eski şehirlerinden bazılarının doğum yeriydi. Asurluların yanı sıra bir zamanlar Sümerlere ve Babillere de ev sahipliği yapmıştı ve insanlığın ilk yazı örneklerinden bazıları burada görüldü.

Ama aynı zamanda Irak, eski eser kaçakçılarının da uğrak yeri. Yağmacılar, 2003 ABD liderliğindeki işgal sonrası da dahil olmak üzere, ülkenin eski geçmişini yok etti. Ardından, 2014 ve 2017 yılları arasında IŞİD, buldozerler, kazmalar ve patlayıcılarla düzinelerce İslam öncesi hazineyi yıktı. Ayrıca operasyonlarını finanse etmek için kaçakçılığı kullandılar. Ancak, bazı ülkeler çalınan eşyaları yavaş yavaş iade ediyor.

Bu yılın başlarında Amerika Birleşik Devletleri Irak’a, çoğu yaklaşık 4.000 yıl önce Sümer dönemine ait olan yaklaşık 17.000 eseri iade etti. Geçen ay, Gılgamış destanını anlatan 3.500 yıllık bir tablet, otuz yıl önce çalınıp ABD’ye yasa dışı olarak ithal edildikten sonra Irak’a iade edildi.

AFP. 25 Ekim 2021.