Mısırlılar Mumya Yapmak için Egzotik Yağlar Kullanıyordu

Sakkara’da bir yeraltı mumyalama atölyesinde bulunan malzemelerin analizi, bunların Güney Afrika veya Güneydoğu Asya’dan geldiğini gösteriyor.

Mısır’daki Sakkara’da mumyalama için kullanılan bir atölye, mumya yapmak için kullanılan maddelerin kalıntılarını içeriyor ve bu da birçoğunun Güney Afrika veya Güneydoğu Asya’dan geldiğini ortaya koyuyor.

Eski bir Mısır mezarlığında bulunan bir yeraltı atölyesi, mumya yapımında kullanılan maddelerin izlerini taşıyan seramik kaplar içeriyor. Bu kaplar, Hindistan ve Güney-Doğu Asya gibi uzak yerlerden elde edilen reçineleri içeriyorlar, bu da eski Mısırlıların uzun mesafeli ticaretle uğraştığını gösteriyor.

Almanya’daki Tübingen Üniversitesi’nden Maxime Rageot, “Mumyalayıcılar tarafından kullanılan çok çeşitli maddeleri tespit edebildik. Bunlardan çok azı yerel olarak mevcuttu.” diyor.

(İlgili: Mısır’da 16 Metre Uzunluğunda Papirüs Bulundu)

MÖ 600 yıllarına dayanan atölye, 2016 yılında Mısır kraliyet ailesi ve seçkinlerinin yüzyıllardır mezarlık yeri olan Sakkara’da keşfedildi.

Çalışmaya dahil olmayan California Üniversitesi’nden Elaine Sullivan, “Bu bölge, Mısır devletinin ilk zamanlarından itibaren elit bir mezarlık olarak kullanıldı.” diyor.

Yine Tübingen Üniversitesi’nden Ramadan Hussein liderliğindeki arkeologlar, Unas piramidinin yakınında, yere kazılmış iki dikey çukur buldular. Biri 13 metre derinliğindeydi ve mumyalama atölyesine, diğeri ise 30 metre derinliğindeydi ve mezar odalarına gidiyordu.

Tübingen Üniversitesi’nden ekip üyesi Susanne Beck, bunun yeraltında bulunan ilk Mısır mumyalama atölyesi olduğunu söylüyor. Bu, süreci gizli tutmak için yapılmış olabilir ama aynı zamanda yeraltı atölyeleri çürüyen bedenleri serin tutma avantajına da sahipti.

Ekip atölyede 121 şişe ve kase buldu. Birçoğu, bazen “başa sürmek” gibi talimatlarla, bazen mumyalama maddelerinin isimleriyle ve bazen de yönetici unvanlarıyla etiketlenmişti.

Araştırmacılar, analiz için en okunaklı etiketlere sahip dokuz şişe ve 22 kaseyi seçtiler. Mumyalama ve mumyalama sırasında hangi maddelerin kullanıldığını öğrenmek için kaselerde kalan kimyasal kalıntıları incelediler.

Bitki yağları, katranlar, reçineler ve hayvansal yağlar dahil olmak üzere bir dizi madde keşfedildi. İki örnek sedir yağı ve ısıtılmış balmumu idi. Maddelerin birçoğunun mumyalamada kullanıldığı biliniyordu ancak bazıları yeniydi.

Yeni bir madde, Hindistan ve Güneydoğu Asya’daki ağaçlardan elde edilen sakız benzeri bir reçine olan dammar idi. “Dammar” ismi Malayca bir kelimedir.

Ekip ayrıca “elemi” buldu: Güney Asya ve Güney Afrika’nın yağmur ormanlarındaki ağaçlardan gelen bala benzeyen soluk sarı bir reçine.

Ekibin bir başka üyesi olan Ludwig Maximilian Üniversitesi’nden Philipp Stockhammer, dammar ve elemi’nin Mısır’da mumyalamanın erken küreselleşmeyi tetiklediğini gösterdiğini söylüyor. “Bu reçineleri gerçekten uzun mesafeler boyunca taşımanız gerekiyordu.” Bulgular, o zamanlar uzun mesafeli ticaretin diğer kanıtlarına da uyuyor.

Sullivan, eski Mısır seçkinlerinin egzotik malları modern kapitalistler kadar sevdiğini söylüyor. “Devletin güçlü ve örgütlü olduğu dönemlerde, dış dünyaya ve dış dünyayla bağlantılara ve dış dünyadan gelenleri bir araya getirmeye büyük ilgi olduğunu görüyoruz.”

Stockhammer ve Sullivan, maddelerin tüccar zincirleri tarafından taşındığını söylüyor. Sullivan, “Bunun için Mısırlıların Hindistan’ın doğu yakasına gitmeleri gerekmiyordu.” diyor.

Araştırmacılar ayrıca iki yeni kelimeyi tercüme edebildiler. Mumyalamayla ilgili birçok metin antiu ve sefet’e atıfta bulunuyor. İlki geçici olarak “mür” veya “tütsü”, ikincisi ise “kutsal bir yağ” olarak çevrilmişti. Ancak içinde kalıntı bulunan çanak çömlek parçaları üzerine yazıldıkları için teşhisleri mümkün oldu. Görünüşe göre antiu, kozalaklı ağaçlardan elde edilen yağların veya katranların bir karışımıydı. Sefet ise, bitkisel katkı maddeleri içeren bir merhemdi – merhem veya yağlayıcı.

Maddelerin çoğu antibakteriyel ve mantar önleyici özelliklere sahipti ve ayrıntılı karışımlar halinde birleştirilmişti. Stockhammer’a göre, maddelerin karmaşıklığı, insanları mumyalamakla geçen yüzyıllar boyunca edinilmiş muazzam kişisel bilgiyi ortaya koyuyor.

Sullivan, bunun, mumyalamakla görevli rahiplerin önemli becerilere sahip önemli insanlar olduğuna dair metinsel kanıtlara uyduğunu söylüyor.

“Çok fazla ritüel bilgisine ve çok fazla maddi bilgiye sahip olmaları gerekirdi. Mısır dinine göre bedenin fiziksel olarak korunması ve ayinlerin doğru bir şekilde yapılması gerekiyordu. Bu, hem ruhani hem de fiziksel bir uygulamaydı.”

New Scientist. 1 Şubat 2023.

Makale: Rageot, M., Hussein, R.B., Beck, S. et al. (2023). Biomolecular analyses enable new insights into ancient Egyptian embalming. Nature.