Papua Yeni Gine’de 6.000 Yıllık Tsunami Kurbanı Bulundu

Yeni analizler, 1929’da Papua Yeni Gine’deki arkeolojik bir alanda bulunan 6.000 yıllık kafatasının, muhtemelen bilinen en eski tsunami kurbanına ait olduğunu gösteriyor.

Papua Yeni Gine’de, 1929 yılında bulunan kafatası parçası. Kemik yaklaşık 6.000 yıl öncesine tarihlendi ve büyük olasılıkla dünyanın bilinen ilk tsunami kurbanına ait. F: Arthur Durband/Kansas State University

Kısmen korunmuş kafatası ilk olarak Aitape kasabası yakınlarındaki Papua Yeni Gine’nin kuzey kıyısından yaklaşık 12 kilometre içeride keşfedildi.

Yeni Güney Galler Üniversitesi’nden araştırmanın başyazarı James Goff, “Aitape Kafatası’nın ortaya çıkarıldığı yerin, yaklaşık 6000 yıl önce büyük bir tsunami tarafından su altında kalmış bir sahil lagünü olduğunu keşfettik.” diyor ve ekliyor:

“1998 yılında yıkıcı bir etki yaratan ve 2000’den fazla insanı öldüren tsunamiye oldukça benzer.”

Kafatasının yeni analizi hakkındaki uluslararası araştırmacıların işbirliği sonucu ortaya çıkan çalışma, PLOS ONE dergisinde yayımlandı. (Tunus Kıyılarında Tsunaminin Batırdığı Neapolis Antik Kenti Bulundu)

Bölgedeki en eski iskeletlerden biri

Notre Dame Üniversitesi’nden Mark Golitko, “Bu kafatası her zaman büyük bir arkeolojik ilgi uyandırmıştı, çünkü bölgedeki birkaç erken iskelet kalıntılarından biri.” diyor.

“Başlangıçta kafatasının bir Homo erectus bireye ait olduğu düşünülüyordu, ancak sonra tortullara yapılan radyokarbon tarihleme, yaklaşık 3500 ila 7000 yıl öncesine işaret etti. O zaman deniz seviyeleri daha yüksekti ve bu bölge sahil yakınlarındaydı.”

Araştırma ekibi, 2014 yılında kafatasının bulunduğu bölgeyi ziyaret etti ve daha ayrıntılı analiz için jeolojik yataklardan örnekler topladı.

Dünyanın önde gelen tsunami uzmanlarından Goff, “Daha önceki araştırmalarda, kemikler iyice incelenmişti fakat kemiklerin ortaya çıkarıldığı tortulara çok az dikkat edilmişti.” diyor. (Efsaneleri ve Etkileyici İnanç Sistemleriyle Aborjinler)

“Bu tortu ile 1998 yılında gerçekleşen tsunami sırasında ortaya çıkan tortular arasındaki jeolojik benzerlikler, bu bölgedeki insan nüfusunun binlerce yıldır bu kitlesel su baskılarından etkilendiğini anlamamızı sağladı.”

Araştırmacılar, Papua Yeni Gine’deki Aitape halkıyla, kafatasının keşfedildiği yakındaki alanın jeolojik analizleri hakkında konuşuyor. F: Ethan Cochrane

“Kanıtlara dayanarak bir dizi olası senaryoyu düşündükten sonra, bireyin direkt olarak tsunamide öldüğü ya da tsunami isabet etmeden hemen önce gömüldüğü sonucuna vardık.”

Tsunami yeni bir fenomen değil

Son zamanlarda, 2004 yılında Endonezya’daki ya da 2011 yılında Japonyaki gibi tsunamiler, yüzbinlerce insanı öldürdü ve büyük tahribatlara neden oldu.

Fakat bu araştırma, bu olayın yeni bir fenomen olmadığını gösteriyor. Bölge, tarihte ve tarih boyunca birçok felakete neden olan ve kıyı yerleşimlerinin terk edilmesine, savaşların başlamasına, ticaret yollarının bozulmasına ve kaynakların kaybına neden olan sürekli felaket tsunamileri yaşamıştı.

Araştırmanın yazarlarından Darren Curnoe, “Bu çalışma, tsunamilerin, tarih öncesi Pasifik’te ve kuşkusuz başka yerlerde de kıyı nüfusu üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu destekliyor.” diyor. (Papua Yeni Gine Halkları Arasında Büyük Genetik Çeşitlilik Ortaya Çıktı)

Araştırmanın bir başka yazarı John Terrell, “Papua Yeni Gine’nin Sepik sahilinin güzelliğinden dolayı, dünyanın bu bölgesinin yeryüzündeki cennet olması gerektiği düşüncesiyle aldatması oldukça kolay. Ancak bu kafatası, burada da başka yerlerde olduğu gibi doğal felaketlerin aniden ve beklenmedik bir şekilde dünyayı tersine çevirebileceğinin şahidi.” diyor.

Kafatasının bulunduğu bölgede başka hiçbir kemik bulunmadı. Araştırmacılar, 1998 yılında yaşanan tsunamide, birçok kurbanın lagünlere sürüklendiğini ve vücutlarının timsahlar tarafından yendiğini kaydetmişti.

IB Times. 25 Ekim 2017.

Makale:  James Goff , Mark Golitko , Ethan Cochrane , Darren Curnoe , Shaun Williams , John Terrell. 2017. Reassessing the environmental context of the Aitape Skull – The oldest tsunami victim in the world? Plos One.