Tutankamon’un Maskesi Aslında Bir Kadın için Yapılmış Olabilir

Araştırmacılar Tutankamon’un cenaze maskesinin aslında bir kadın için yapılmış olduğunu iddia ediyor, fakat şüphe etmek için sebepler var.

Mısır’daki Krallar Vadisi’nde Tutankamon’un mezarının keşfedilmesinden beri geçen 100 yılda, mezarındaki eserler sayısız kez incelendi. Ancak yeni detaylar, arkeologları şaşırtmaya devam ediyor.

Son zamanlarda, York Üniversitesi’nden bir ekip, Tutankamon’un mezar maskesindeki delikli kulakları incelemeye başladı. Ekip, bu özelliğin genellikle kadınlara veya genç kraliyet mensuplarına özgü olduğunu iddia ediyor.

Tutankamon, MÖ 1.341 civarında, Antik Mısır tarihinin sıradışı bir döneminde doğdu. Babası, sapkın firavun olarak bilinen Akhenaten ve üvey annesi ünlü Nefertiti, Mısır’ın orta bölgesindeki yeni başkent Akhetaten’de (günümüzde Tell el-Amarna) hüküm sürüyordu. Bu dönemde güneş tanrısı Aten, diğer tüm tanrıların üstüne çıkarılmıştı.

(İlgili: Tutankamon, Araba Kazasına Kurban Gitmiş Olabilir)

Bu dini değişiklikler, yüce tanrı Amun’un yüksek rütbeli rahiplerinden güçlerini alarak onların siyasi kontrolünü zayıflattı. Akhenaten’in ölümünden sonra olanlar tam olarak net değil, ancak birçok akademisyen, Nefertiti’nin kendi başına hüküm sürdüğünü düşünüyor.

Tutankamon dokuz yaşında firavun oldu ve yaklaşık 18 veya 19 yaşında öldü. Hükümdarlığı sırasında, sarayını geleneksel başkentler olan Teb ve Memphis’e geri taşıdı ve Amun rahiplerini yeniden görevlendirdi. Bu değişiklikler, Amarna dönemi (MÖ 1353–1322) ile ilgili tartışmaları karmaşıklaştırıyor.

Kraliyet Mezar Ekipmanları

Tutankamon’un Krallar Vadisi’ndeki mezarı nispeten küçük. Bu durum, mezarın başlangıçta bir asil, kraliçe veya prenses için tasarlandığı yönünde spekülasyonlara yol açtı.

Tutankamon’un ani ölümü ve aceleyle gömüldüğü uzun süredir kabul edilen bir fikir. Bu teori, mezarındaki ekipmanların ve materyallerin neden başka kraliyet mensuplarından ve soylulardan yeniden kullanıldığını açıklamak için de öne sürüldü.

Ancak Mısırbilimci Aidan Dodson, biraz farklı bir argüman sunuyor. Akhenaten’in halefi olan Firavun Neferneferuaten’e (muhtemelen karısı Nefertiti) hiçbir zaman krallara uygun bir cenaze töreni yapılmadı. Bu nedenle, onun mezar materyallerinin Tutankamon için erken dönemlerinde yeniden kullanılmış olması muhtemel. Bu durum, Tutankamon’un mezar ekipmanlarının, ölümünden önce büyük ölçüde tamamlandığı, aceleyle bir araya getirilmediği anlamına geliyor.

Ancak, mezarının kendisi muhtemelen hala tamamlanmamıştı. Bu nedenle, muhtemelen bir asil ya da daha düşük rütbeli bir kraliyet mensubu için tasarlanmış bir mezar kullanıldı.

Mezar ekipmanlarının yeniden kullanımı, bu dönemde yaygındı. Tabutlar ve mezar tonozları da dahil olmak üzere birçok nesne tekrar kullanılıyordu. 2015 yılında, Mısırbilimci Nicholas Reeves, bu nesneler arasında kralın altın mezar maskesinin de yer aldığını öne sürdü. Bu fikir, maskenin iki parçadan oluştuğu gerçeğine dayanıyor.

Şimdi ise York Üniversitesi ekibi, maskenin orijinal yüz kısmının değiştirildiğini, ancak “kadına özgü” delikli kulakların korunduğunu öne sürüyor.

Bu iddia gerçek olabilir mi?

York Üniversitesi ekibi, Tutankamon’un maskesindeki delikli kulakların önemli olduğunu öne süren ilk ekip değil.

Nefertiti’nin orijinal mezarı henüz bulunamadı, ancak kraliçeye ait olabilecek bir mumya keşfedildi. 2015 yılında Reeves, Nefertiti’nin mezarının Tutankamon’un mezarının arkasında bir duvarda yer aldığını öne sürdü. Ancak uzaktan algılama yöntemleri bu iddiaları çürüttü.

Bristol Üniversitesi’nden Doktora Adayı Claire Isabella Gilmour, “Maskenin yeniden kullanılması konusuna gelince, 2015 yılında metal konservatörü Christian Eckmann tarafından yapılan bir analiz, maskenin gerçekten iki parçadan oluştuğunu, ancak bu yöntemin normal bir yapım şekli olduğunu ortaya koydu. Eckmann, yüz kısmının değiştirilmiş olduğuna dair hiçbir iz bulamadı” diyor.

“Tutankamon ve diğer kralların mumyaları hala delikli kulaklara sahip, bu nedenle altın maskede bu özelliklerin bulunması şaşırtıcı olmamalı.”

“Bu nedenle, York ekibinin önerilerinin, maskenin delikleri veya tarihindeki önemiyle ilgili olarak gerçek bir temeli olmadığını düşünüyorum. Ancak, maskenin özellikleri üzerine yapılan tartışmalar, Tutankamon’un yeniden keşfinden 100 yıl sonra bile genç kralın ölüm sonrası yaşamının halkın hayal gücünü ve akademik araştırmaları etkilemeye devam ettiğini kanıtlıyor”

The Conversation. Claire Isabella Gilmour. 22 Kasım 2024.